Nieuwe versoepelde regels voor hemelwater in Vlaanderen: wat (ver)bouwers moeten weten

Sinds oktober 2023 geldt in Vlaanderen een nieuwe hemelwaterverordening die voorschrijft hoe regenwater bij nieuwbouw, herbouw en grondige renovatie moet worden opgevangen en geïnfiltreerd. Hoewel het doel van de regelgeving – meer regenwater lokaal vasthouden en hergebruiken – breed wordt onderschreven, veroorzaakten de oorspronkelijke regels in de praktijk veel kritiek vanwege complexiteit, extra kosten en gebrek aan flexibiliteit. Daarom heeft Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns de regels nu aangepast en versoepeld via een omzendbrief.

Belangrijkste wijzigingen

• Meer flexibiliteit voor kleine tuinen: Voor tuinen onder 100 m², smalle of ondiepe tuinen blijft een traditionele wadi niet altijd haalbaar. Ondergronds infiltreren met infiltratiekratten of een regenwaterput met geperforeerd deksel is nu toegestaan met een eenvoudige motivatie in de vergunningsaanvraag. Voor tuinen onder 50 m² vervalt de plicht tot infiltratie helemaal, op voorwaarde dat hiervoor een uitzondering wordt aangevraagd.

• Ondergrondse infiltratie eenvoudiger toegestaan: Waar de oude verordening bovengrondse infiltratie via een wadi als de standaard zag, wordt ondergrondse infiltratie nu makkelijker geaccepteerd indien een wadi praktisch niet realiseerbaar is. Dit biedt (ver)bouwers meer keuzevrijheid bij beperkte ruimte.

• Soepeler regels voor opritten en tuinpaden: Wanneer je een oprit of tuinpad aanlegt met waterdoorlatend materiaal, telt deze niet langer mee als verharde oppervlakte tot een hellingsgraad van 5 % (voorheen 2 %). Bovendien is er geen verplichting meer om een goot of aansluiting op een infiltratievoorziening onderaan de helling te voorzien, wat graafwerken en kosten vermindert.

• Vermindering van administratieve lasten: Architecten en (ver)bouwers hoeven voor de stedenbouwkundige vergunning geen gedetailleerde technische plannen, grondwatermetingen of infiltratieproeven meer vooraf te leveren; deze details worden nu in de uitvoeringsfase afgewerkt.

• Grondwatermetingen eenvoudiger: De plicht om grondwaterstanden ter plaatse te meten bij infiltratie dieper dan 50 cm is versoepeld. Voor de meeste projecten is het nu toegestaan om gebruik te maken van online gegevens van Data Ondergrond Vlaanderen in plaats van tijdrovende veldmetingen. Alleen bij grote projecten (> 1.000 m²) blijven metingen verplicht.

  
  

Samengevat

De vernieuwde aanpak van Vlaanderen maakt de regels rond hemelwater praktischer en haalbaarder, vooral voor kleinere percelen en situaties waar een klassieke wadi moeilijk te realiseren is. Met meer uitzonderingsmogelijkheden, bredere acceptatie van ondergrondse oplossingen, soepelere eisen voor verhardingen én minder administratieve verplichtingen streeft de overheid ernaar om regenwaterbeheer werkbaar te houden voor (ver)bouwers zonder de kernprincipes van duurzame waterhuishouding los te laten.

Bron: Livios